Warmteverlies berekenen
De formule, een rekenvoorbeeld voor één ruimte en een gratis rekenhulp. En dan de snelle manier: teken het hele huis en zie het warmteverlies van elke ruimte in ongeveer 5 minuten.
Kort gezegd: het warmteverlies van een ruimte is het transmissieverlies plus het ventilatieverlies. Vermenigvuldig voor elke muur, elk raam, de vloer en het dak de U-waarde met het oppervlak en met het verschil tussen binnen- en ontwerp-buitentemperatuur (U × A × ΔT). Tel het ventilatieverlies erbij: 0,33 × luchtwisselingen per uur × inhoud × ΔT. Alle ruimtes samen bepalen het vermogen van de warmtepomp.
De formule
1. Transmissieverlies: muren, ramen, vloer en dak
De U-waarde zegt hoeveel watt er per vierkante meter doorheen gaat voor elke graad verschil tussen binnen en buiten. Hoe lager, hoe beter de isolatie. Reken elk vlak apart: trek de ramen af van de muur waar ze in zitten en reken de ramen met de U-waarde van het glas. Gebruik je Rc-waarden? Dan is U ongeveer 1 ÷ (Rc + 0,17); zie U-waarde en Rc-waarde.
Een vloer op zand of boven een kruipruimte verliest minder dan de volle ΔT doet vermoeden, omdat de grond warmer blijft dan de winterlucht. Een gangbare vereenvoudiging is factor 0,75. Een woningscheidende muur naar een verwarmde buurwoning, of een vloer tussen verwarmde ruimtes, verliest niets.
2. Ventilatieverlies: lucht die naar buiten gaat
Voor een redelijk luchtdichte woning is n ongeveer 0,5 per uur. Neem 1,0 of meer voor een tochtige oudere woning, en minder met balansventilatie met warmteterugwinning.
3. Optellen
Dit is de rekenmethode per ruimte achter EN 12831 en ISSO 51. De norm voegt verfijningen toe (koudebruggen, warmtestromen tussen ruimtes met verschillende temperaturen), maar de kern zijn deze twee formules.
Rekenvoorbeeld: een woonkamer
Een woonkamer van 5 × 4 m en 2,5 m hoog, met twee buitenmuren (5 en 4 m lang) van ongeïsoleerd spouwmetselwerk, een raam van 3 m² met HR++-glas, een ongeïsoleerde betonvloer boven de kruipruimte en een verwarmde slaapkamer erboven. Binnen 20 °C, buiten −10 °C, dus ΔT = 30 K.
| Vlak | Oppervlak | U-waarde | Berekening | Warmteverlies |
|---|---|---|---|---|
| Buitenmuren (22,5 m² min het raam) | 19,5 m² | 1,40 | 19,5 × 1,40 × 30 | 819 W |
| Raam | 3,0 m² | 1,30 | 3,0 × 1,30 × 30 | 117 W |
| Vloer boven kruipruimte (× 0,75) | 20,0 m² | 1,10 | 20 × 1,10 × 30 × 0,75 | 495 W |
| Plafond naar verwarmde ruimte | 20,0 m² | — | geen temperatuurverschil | 0 W |
| Ventilatie (50 m³, 0,5 per uur) | — | — | 0,33 × 0,5 × 50 × 30 | 248 W |
| Warmteverlies van de ruimte | 1.679 W | |||
Dat is ongeveer 1,7 kW, of 84 W per m² vloer. De radiator of vloerverwarming in deze kamer moet 1,7 kW leveren bij de aanvoertemperatuur van de warmtepomp. Herhaal dit voor elke ruimte en tel alles op voor de warmtepomp.
Gratis rekenhulp voor één ruimte
Pas de getallen aan voor jouw ruimte. De U-waarden zijn dezelfde standaardwaarden die de HeatLoss Pro designer gebruikt.
De manier in 5 minuten: teken het
Met de hand rekenen betekent elke muur, elk raam, elke vloer en elk plafond van elke ruimte opmeten en invoeren. Voor een hele woning ben je in een spreadsheet al snel twee uur kwijt, en één tikfout gooit de uitkomst om.
In de HeatLoss Pro designer plak of sleep je een plattegrond, trek je de ruimtes erover en kies je de muren, ramen, vloeren en daken. Oppervlakken, inhoud en aangrenzende ruimtes komen uit de tekening, en het warmteverlies van elke ruimte verschijnt terwijl je tekent. Een gemiddelde woning kost ongeveer 5 minuten.
- Plak de plattegrond (afbeelding of PDF) en zet de schaal met één bekende maat.
- Trek de ruimtes over; hoeken klikken aan elkaar, en muren tussen verwarmde ruimtes verliezen niets.
- Kies de constructies: muren, ramen, vloeren en daken, voor één ruimte of veel tegelijk.
- Lees de uitkomst: warmteverlies per ruimte en voor de woning, het vermogen van de warmtepomp bij jouw ontwerptemperatuur en een controle van radiatoren en vloerverwarming. Bekijk het in 3D over meerdere verdiepingen.
Tekenen en de directe schattingen zijn gratis en zonder account. Een volledige berekening met PDF-rapport voor je klant kost €1. De designer is Engelstalig.
Van warmteverlies naar warmtepomp
Het totale warmteverlies bij −10 °C is het vermogen dat de warmtepomp op de koudste dag moet leveren. Een warmtepomp levert minder naarmate het kouder wordt, dus vergelijk het met het vermogen dat het datablad bij −10 °C opgeeft, niet met het nominale vermogen bij +7 °C. Kies het kleinste model dat het dekt: een te grote warmtepomp slaat vaak aan en af en werkt minder zuinig. Snel een eerste schatting? Bereken het vermogen uit je gasverbruik.
Het warmteverlies per ruimte bepaalt de radiator of vloerverwarming. Een warmtepomp werkt op lage temperatuur (35–50 °C), waarbij een radiator veel minder geeft dan zijn vermogen bij 75/65/20. Controleer daarom elke ruimte: zie radiatorvermogen bij lage temperatuur.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je het warmteverlies van een ruimte?
Reken per muur, raam, vloer en dak: warmteverlies (W) = U-waarde × oppervlak (m²) × temperatuurverschil (K). Tel daar het ventilatieverlies bij op: 0,33 × luchtwisselingen per uur × inhoud van de ruimte (m³) × temperatuurverschil. De som is het warmteverlies van de ruimte; alle ruimtes samen geven het warmteverlies van de woning.
Met welke binnen- en buitentemperatuur reken je?
In Nederland reken je volgens ISSO 51 met een buitentemperatuur van −10 °C. Binnen is 20 °C gebruikelijk voor woonkamer en slaapkamers en 22 °C voor de badkamer. Het temperatuurverschil is dan 30 K voor een woonkamer.
Hoe lang duurt een warmteverliesberekening per ruimte?
In een spreadsheet ben je voor een gemiddelde woning al snel twee uur of meer bezig, omdat je elk vlak van elke ruimte opmeet en invoert. In HeatLoss Pro trek je de plattegrond over en kies je de constructies; het warmteverlies per ruimte verschijnt terwijl je tekent. Een gemiddelde woning kost zo ongeveer 5 minuten.
Wat is een normaal warmteverlies per m²?
Bij −10 °C buiten grofweg 35–60 W/m² voor een goed geïsoleerde woning, 75–100 W/m² voor een woning uit 1945–1990 zonder grote verbeteringen en 110–125 W/m² of meer voor een oude, ongeïsoleerde woning. Ruimtes in één woning kunnen een factor twee verschillen.
Is HeatLoss Pro gratis?
Tekenen, plattegronden overtrekken en de directe schattingen van het warmteverlies zijn gratis, zonder account. Een volledige berekening per ruimte met PDF-rapport kost €1, of je neemt een maandabonnement voor onbeperkt rekenen. De designer is Engelstalig.
Het hele huis in 5 minuten
Trek je plattegrond over en zie per ruimte het warmteverlies, het vermogen van de warmtepomp en de radiatorcontrole terwijl je tekent. Gratis te proberen, niets te installeren, geen account nodig. De designer is Engelstalig.
Open de designer gratis