Warmtepomp vermogen berekenen uit je gasverbruik

Je gasrekening vertelt al hoeveel warmte je huis nodig heeft. Vul het verbruik van vorig jaar in en zie binnen een minuut het warmteverlies en het vermogen van de warmtepomp.

Kort gezegd: vermogen (kW) = (gasverbruik in kWh × ketelrendement − warm tapwater) ÷ (graaddagen × 24) × (binnentemperatuur − ontwerp-buitentemperatuur). Een woning die vorig jaar 1.200 m³ gas verbruikte, met een HR-ketel en drie bewoners, heeft een warmtepomp nodig die ongeveer 4,5 kW levert bij −10 °C.

Rekenhulp

4,5 kWnodig bij −10 °C buiten
Brandstof
Warmte geleverd door de ketel
Daarvan warm tapwater
Ruimteverwarming
Warmteverlies per graad
Benodigd vermogen bij de ontwerptemperatuur
Stroomverbruik warmtepomp per jaar (verwarming + tapwater)

Kies een warmtepomp die volgens het datablad bij de ontwerp-buitentemperatuur dit vermogen levert, niet het nominale vermogen bij +7 °C. Controleer daarna de radiatoren per ruimte.

De methode, stap voor stap

  1. Gas in kWh. Neem een heel jaar verbruik. 1 m³ aardgas is ongeveer 9,77 kWh (bovenwaarde).
  2. Geleverde warmte. Vermenigvuldig met het rendement van de ketel: ongeveer 90% voor een HR-ketel, 70–75% voor een oude VR-ketel.
  3. Trek het tapwater eraf. Ongeveer 900 kWh warmte per persoon per jaar, of twaalf keer het verbruik van een zomermaand. De rest verwarmde de kamers.
  4. Warmteverlies per graad. Deel de ruimteverwarming door graaddagen × 24 uur. De uitkomst in kW/K is hoeveel warmte het huis verliest per graad dat het binnen warmer is dan buiten.
  5. Benodigd vermogen. Vermenigvuldig met het verschil tussen de gemiddelde binnentemperatuur en −10 °C. Dat is wat het huis op de koudste ontwerpdag nodig heeft.

Rekenvoorbeeld

Gasverbruik vorig jaar1.200 m³ × 9,77 = 11.724 kWh
Geleverde warmte (HR-ketel, 90%)11.724 × 0,90 = 10.552 kWh
Warm tapwater (3 personen)3 × 900 = 2.700 kWh
Ruimteverwarming10.552 − 2.700 = 7.852 kWh
Warmteverlies per graad (2.200 graaddagen)7.852 ÷ (2.200 × 24) = 0,149 kW/K
Benodigd vermogen (20 °C binnen, −10 °C buiten)0,149 × 30 = 4,5 kW

Wanneer je erop kunt vertrouwen, en wanneer niet

De methode met het gasverbruik is snel en gaat uit van het echte huis, en is daarom een goede controle. Maar:

Voor het hele plaatje trek je de plattegrond over in de HeatLoss Pro designer. Je krijgt het warmteverlies per ruimte, de controle van radiatoren en vloerverwarming en het vermogen van de warmtepomp in ongeveer 5 minuten, en kunt het vergelijken met de uitkomst van je gasrekening. Tekenen is gratis; een volledige berekening met PDF-rapport kost €1. Of lees hoe je warmteverlies met de hand berekent en wat een warmtepomp per jaar kost.

Veelgestelde vragen

Hoe bereken ik het vermogen van een warmtepomp uit mijn gasverbruik?

Reken je gasverbruik van vorig jaar om naar kWh (1 m³ aardgas is ongeveer 9,77 kWh) en vermenigvuldig met het rendement van de ketel (ongeveer 0,9 voor een HR-ketel). Trek het warme tapwater eraf (grofweg 900 kWh per persoon per jaar). Deel de rest door de graaddagen × 24 voor het warmteverlies per graad in kW/K, en vermenigvuldig dat met het verschil tussen binnen en −10 °C. Dat is het vermogen dat de warmtepomp op de koudste dag moet leveren.

Hoeveel kW warmtepomp heb ik nodig bij 1.200 m³ gas?

Met een HR-ketel, drie personen en warm water uit de ketel ongeveer 4,5 kW bij −10 °C buiten. Bij 2.000 m³ is het ongeveer 8,5 kW. Gebruik de rekenhulp op deze pagina voor je eigen situatie, en controleer het per ruimte voordat je een warmtepomp koopt.

Welke graaddagen moet ik gebruiken?

Graaddagen met een basistemperatuur van 15,5 °C: in Nederland ongeveer 2.200 per jaar. Energiebedrijven en het KNMI noemen vaak graaddagen met basis 18 °C, die ongeveer 600 hoger uitkomen; die geven hier een te laag vermogen.

Hoe betrouwbaar is de berekening uit het gasverbruik?

Het is een goede controle voor de hele woning, omdat het uitgaat van hoe het huis zich echt gedraagt. Het valt te laag uit als er ruimtes onverwarmd bleven of de thermostaat laag stond, en te hoog bij een sterk overgedimensioneerde ketel. Het geeft geen uitkomst per ruimte, dus voor radiatoren en vloerverwarming heb je nog een warmteverliesberekening per ruimte nodig.

Moet ik de warmtepomp ruim kiezen voor de zekerheid?

Nee. Een warmtepomp die veel groter is dan nodig slaat bij zacht weer steeds aan en af, wat slijtage geeft en het rendement verlaagt. Kies het kleinste model dat volgens het datablad bij −10 °C het benodigde vermogen levert. Bij een hybride warmtepomp neemt de ketel de koudste dagen over en mag de warmtepomp kleiner zijn.

Controleer het per ruimte in 5 minuten

Trek je plattegrond over, zie welke kamers een grotere radiator nodig hebben, en vergelijk het vermogen met de uitkomst van je gasrekening. Gratis te proberen, geen account nodig. De designer is Engelstalig.

Open de designer gratis

Meer gidsen

Warmteverlies berekenenDe formule U × A × ΔT, ventilatieverlies, een rekenvoorbeeld en een rekenhulp voor één ruimte. Radiatorvermogen bij lage temperatuurHoeveel warmte een radiator afgeeft bij 35–55 °C aanvoer, en of hij groot genoeg is voor een warmtepomp. U-waarde en Rc-waardeGangbare U- en Rc-waarden per constructie, en een rekenhulp per laag. Wat kost een warmtepomp per jaar?De stroomkosten van een warmtepomp vergeleken met je gasrekening, uit je eigen verbruik. Warmteverlies per m² naar bouwjaarEen snelle schatting voor het hele huis uit oppervlak, bouwjaar en woningtype. Vermogen van vloerverwarming per m²Hoeveel warmte vloerverwarming geeft per vloerafwerking, legafstand en aanvoertemperatuur. Ontwerp-buitentemperatuurOp welke buitentemperatuur je de verwarming ontwerpt, per land, en wat een andere keuze uitmaakt.