U-waarde en Rc-waarde

De U-waarde is het getal achter elke warmteverliesberekening; in Nederland praat je vaak in Rc-waarden. Hier de gangbare waarden, hoe je ze omrekent, en een rekenhulp die de U-waarde uit de lagen van een muur berekent.

Kort gezegd: de U-waarde (W/m²K) is de warmte die per m² doorgaat voor elke graad verschil tussen binnen en buiten; lager is beter. De Rc-waarde (m²K/W) is de weerstand; hoger is beter. Voor een muur is U ≈ 1 ÷ (Rc + 0,17). Een lege spouwmuur heeft U 1,40 (Rc ongeveer 0,5); nieuwbouw moet een gevel met Rc 4,7 hebben (U ongeveer 0,2).

Gangbare U- en Rc-waarden

Dit zijn de standaardwaarden die de HeatLoss Pro designer gebruikt. Gebruik ze voor een bestaand gebouw als de precieze opbouw onbekend is.

MurenU (W/m²K)Rc (m²K/W)
Steens muur, ongeïsoleerd2,100,3
Natuursteen, ongeïsoleerd1,900,4
Spouwmuur, lege spouw1,400,5
Spouw, deels geïsoleerd0,551,6
Spouw, nageïsoleerd0,352,7
Nieuwbouw, 100 mm PIR0,224,4
Passiefhuis0,128,2
Ramen, vloeren en dakenU (W/m²K)Rc (m²K/W)
Enkel glas5,00—
Dubbel glas, oud2,80—
HR++-glas1,30—
Triple glas0,80—
Begane grondvloer, ongeïsoleerd1,100,7
Begane grondvloer, 50 mm isolatie0,402,3
Begane grondvloer, 100 mm+ PIR0,185,4
Dak, ongeïsoleerd2,000,3
Dak, 100 mm isolatie0,402,3
Dak, 300 mm isolatie0,147,0

Eisen voor nieuwbouw: gevel Rc ≥ 4,7, vloer Rc ≥ 3,7, dak Rc ≥ 6,3 en ramen en deuren U ≤ 1,65.

Zo bereken je een U-waarde

U = 1 ÷ (Rsi + d1/λ1 + d2/λ2 + … + Rse) d = laagdikte in m · λ = warmtegeleidingscoëfficiënt in W/mK · Rsi = 0,13 en Rse = 0,04 m²K/W voor een muur

Elke laag houdt warmte tegen met zijn dikte gedeeld door zijn λ. Isolatie heeft een λ van 0,02–0,04, baksteen ongeveer 0,77 en beton 1–2, dus 100 mm isolatie doet meer dan een meter baksteen. Een niet-geventileerde luchtspouw telt als een vaste R van ongeveer 0,18. Staat er een Rd-waarde op het isolatiemateriaal, dan kun je die direct optellen.

Rekenhulp U-waarde

Vul de lagen in van buiten naar binnen. Het voorbeeld is een spouwmuur met lege spouw.

—

Een eenvoudige berekening per laag voor een muur. Houten stijlen, spouwankers en koudebruggen zitten er niet in; die maken de echte U-waarde iets hoger. De Rc-waarde is de totale R min 0,17.

Van U-waarde naar warmteverlies

Vermenigvuldig de U-waarde van elk vlak met het oppervlak en het temperatuurverschil en tel het ventilatieverlies erbij: dat is het warmteverlies van een ruimte. Zie warmteverlies berekenen voor een rekenvoorbeeld. In de designer kies je voor elke muur, elk raam, de vloer en het dak een constructie, of je bouwt hem laag voor laag op (ook met een Rd-waarde). De oppervlakken komen uit je tekening, dus het warmteverlies per ruimte staat klaar terwijl je tekent. Tekenen is gratis; een volledige berekening met PDF-rapport kost €1.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen de U-waarde en de Rc-waarde?

De Rc-waarde is de warmteweerstand van een constructie, in m²K/W: hoe hoger, hoe beter. De U-waarde is de warmte die er doorheen gaat, in W/m²K: hoe lager, hoe beter. Voor een muur geldt ongeveer U = 1 ÷ (Rc + 0,17), waarbij 0,17 de overgangsweerstanden aan binnen- en buitenkant zijn. Ramen en deuren worden altijd met een U-waarde opgegeven.

Welke Rc-waarde is verplicht voor nieuwbouw?

Voor nieuwbouw geldt in Nederland een Rc van minstens 4,7 m²K/W voor gevels, 3,7 voor vloeren en 6,3 voor daken, en een U-waarde van hooguit 1,65 W/m²K voor ramen en deuren. Bij renovatie gelden lagere eisen voor het deel dat je vernieuwt.

Hoe bereken je een U-waarde?

Deel de dikte van elke laag (in meter) door de warmtegeleidingscoëfficiënt λ van het materiaal: dat is de R-waarde van die laag. Tel alle R-waarden op, plus de overgangsweerstanden (0,13 binnen en 0,04 buiten voor een muur). De U-waarde is 1 gedeeld door dat totaal.

Wat is de Rd-waarde op isolatiemateriaal?

De Rd-waarde is de gedeclareerde warmteweerstand van het isolatiemateriaal zelf, zoals de fabrikant die opgeeft. Tel die op bij de R-waarden van de andere lagen. De Rc-waarde gaat over de hele constructie, inclusief bijvoorbeeld de baksteen en de spouw.

Welke U-waarde heeft HR++-glas?

HR++-glas heeft een U-waarde van ongeveer 1,1–1,3 W/m²K, triple glas 0,5–0,8, oud dubbel glas ongeveer 2,8 en enkel glas ongeveer 5,0. Het kozijn telt ook mee: een heel raam is meestal iets slechter dan het glas alleen.

Het hele huis in 5 minuten

Trek je plattegrond over en zie per ruimte het warmteverlies, het vermogen van de warmtepomp en de radiatorcontrole terwijl je tekent. Gratis te proberen, niets te installeren, geen account nodig. De designer is Engelstalig.

Open de designer gratis

Meer gidsen

Warmteverlies berekenenDe formule U × A × ΔT, ventilatieverlies, een rekenvoorbeeld en een rekenhulp voor één ruimte. Warmtepomp vermogen berekenen uit je gasverbruikSchat het warmteverlies en het vermogen van de warmtepomp uit het gasverbruik van vorig jaar. Radiatorvermogen bij lage temperatuurHoeveel warmte een radiator afgeeft bij 35–55 °C aanvoer, en of hij groot genoeg is voor een warmtepomp. Wat kost een warmtepomp per jaar?De stroomkosten van een warmtepomp vergeleken met je gasrekening, uit je eigen verbruik. Warmteverlies per m² naar bouwjaarEen snelle schatting voor het hele huis uit oppervlak, bouwjaar en woningtype. Vermogen van vloerverwarming per m²Hoeveel warmte vloerverwarming geeft per vloerafwerking, legafstand en aanvoertemperatuur. Ontwerp-buitentemperatuurOp welke buitentemperatuur je de verwarming ontwerpt, per land, en wat een andere keuze uitmaakt.